Yazar Rumuzu: gül5800
Eser Sıra Numarası: 09022026eser02
YAPAY ZEKANIN GÜNÜMÜZE ETKİLERİ
Yapay zeka, günümüzde çok önemli bir yere sahiptir. Bunun yanında çok ciddi etkileri de var. Hem bireye hem de topluma. Aslında bunu anlamak için önce yapay zekayı iyice tanımalıyız. İnsanlara ait olan bazı özellikleri taklit edebilen, analiz yapabilen muhakeme yeteneğine sahip insanlar gibi düşünüp fikir üreten, tahminlerde bulunabilen bir sistemler bütününe yapay zeka denir. Günümüzde etkileri de oldukça fazladır. Aslında yapay zekanın etkileri en çok günlük hayatta hissediliyor. Sabah uyandığımızda telefonda gördüğümüz hava tahmininden tutun da hangi videoyu izleyeceğimizi o belirliyor, şarkı önerilerimizi o yapıyor, kısacası bizi yönlendiriyor. Artık yaşamımızı o kadar etkiledi ki, birçoğumuz bunun farkında bile değil. Günümüze etkileri hem olumlu, hem de olumsuz. Olumlu etkilerine gelecek olursak: İnsanların daha yaratıcı olmalarını sağlar, siber saldırılara engel olur tıp alanında doktorlara çok büyük yardımlarda bulunabilir. Hatta ve hatta müzik yapabilir. Yapay zekanın faydaları saymakla bitmez. Ancak çok büyük zararları da var. Mesela bazı meslekler ortadan kalkabilir. Örneğin müşteri hizmetlerinde insan yerine yapay zekanın kullanılması. İnsanlar düşünmeleri, problem çözmeleri, muhakeme yapmaları gerektiği zaman bunu yapay zekaya bırakırlar.
Bu da maalesef ki bu yeteneklerinin körelmesine yol açar. Bence en büyük sorunlardan biri de sahte görüntüler yapılarak insanların kandırılması. Birçoğumuz sosyal medyada sahte videoların, fotoğrafların paylaşıldığını görmüştür. Bu sahte videolar sahte haberlere dönüşebilir ve çok büyük bir bilgi kirliliği olur. Belki bunların hepsinin önüne geçemeyiz ama en azından kendimizi korumak için dijital okuryazarlığın artması gerekir. Bütün bunların yanında insanlar artık yapay zekanın yerlerini alacağını düşündüler. Pek de haksız sayılmazlar. Neden mi? Bir müzisyen olduğunuzu düşünün günlerinizi, haftalarınızı belki de aylarınızı vererek bir şarkı yapıyorsunuz ancak birinin yapay zeka kullanarak 30 saniyede yaptığı şarkı sizinkinden daha fazla dinleniyor. İnanın bunu yaşayan birçok sanatçı var. Diyelim ki bir bankada gişe memurusunuz ama yapay zeka destekli müşteri hizmetleri diye bir şey çıkıyor ve işten çıkarılıyorsunuz. Sadece bu kadar da değil, artık kasiyerlerin sayısı da ciddi oranda azaldı. Yapay zeka destekli ödeme sistemleri olduğu için gazeteciliğin bazı alanları da aynı şekilde nesli tükenmekte olan meslekler arasında çünkü yapay zeka artık otomatik olarak hava durumunu veya finans haberlerini vb. yazabiliyor işverenler de haksız sayılmaz. Sonuçta yapay zeka yerine insanlar çalıştırıldığında çalışanlar maaş alıyor, izin alıyor ve hata payları da var. Ama yapay zekada herhangi bir maaliyet derdi yok, hatasız çalışıyor. Her ne kadar bazı meslekleri ortadan kaldırsa veya azaltsa da ortaya çıkardığı yeni meslekler var. İşte bu yüzden tartışmaya açık bir konu, birçok olumlu ve olumsuz yanları var. Açıkçası ben yapay zekaya çok ihtiyaç duyduğumuzu düşünüyorum, her ne kadar olumsuz yanları olsa da eğer düzgün kullanılırsa çok fayda sağlar.
Özellikle tıp alanında çok ihtiyacımız var çünkü gerçekten iyi iş görüyor. İnsan gözünün göremediği ayrıntıları fark edebiliyor, ilaçları eskiye kıyasla ciddi oranda kısa bir sürede geliştirebiliyor, kişiye özel tedavi planları oluşturabiliyor. Eğitim alanında ise öğrencilerin yalnızca ders ile yetinmeleriyle bırakmıyor, kişiye özel çalışma programları oluşturuyor, bire bir ders verebiliyor. Anlamadıkları konularda tekrar ediyor. Ancak bu durumun da olumsuz yanları var. Öğrenciler yapamadıkları sorular üzerine düşünüp uğraşmak, çabalamak yerine hemen yardım almayı tercih ediyorlar. Bu da düşünme, problem çözme yeteneklerinin körelmesine sebep oluyor. Bu da ilerde yaratıcı düşünmelerine engel olur. Yapay zeka yalnızca tıp ve eğitim alanında değil, aynı zamanda ekonomi alanında da devrim yaratmıştır. Fabrikalarda robotlar kullanıldığından dolayı üretimde hem maaliyet aza indirgenmiş, hem de üretim büyük ölçüde hızlanmıştır. Bu sayede şirketler avantaj sağlarken bazı iş kolları da yok olmuştur. Her teknolojik gelişme, yeni ihtiyaçlar doğurur. Yapay zeka günümüzde bazı meslekleri ortadan kaldırırken yeni iş imkanları da sunmaktadır. Yapay zekanın psikolojik etkilerine gelecek olursak, insanlar yapay zekanın kendilerinden daha akıllı olduğunu düşündüklerinden kendilerini yetersiz hissetmeye başladılar ve artık "yapay zeka benden daha iyi yapıyor iken neden ben uğraşayım" düşüncesi yayıldı. Bu durum üretkenliğin, verimin ve özgüvenin düşmesine sebep olur. Ancak yapay zeka insanların duygularını, sezgilerini tam olarak taklit edemez. Sanat konusunda yapay zeka artık şiir yazabiliyor, müzik besteleyebiliyor. Bu durum yaratıcılığı köreltebiliyor. Ancak bunun yaratıcılığı köreltmesinin aksine sanatçılara ilham kaynağı olabileceğini düşünenler de var. Ancak şu unutulmamalıdır ki bir eser üretilirken ki sonuç her ne kadar önemli olsa da sürecin de çok büyük bir önemi vardır. Yapay zekanın ulaşımda da ciddi etkileri vardır. Trafik akışını analiz eden sistemlerden tutun da otonom araçlara kadar ulaşımı kolaylaştırmaktadır.
Aynı zamanda kaza riskini de azaltmaktadır. Yapay zeka güvenlik konusunda da bize faydaları vardır. Güvenlik kameralarında davranış analizi yapabilir. Yüz tanıma, retina taraması ile güvenliği sağlar. Tarım alanında drone ve sensörler ile bitkilerin takibini yapar veya verimi arttırmak için toprak analizi yapar. Hukuk alanına olan etkilerine bakacak olursak, herhangi bir davanın geçmişteki benzer örneklerine bakarak dava sonucu hakkında tahmin yürütebilir. Alışveriş konusunda tüketicilerin alışveriş geçmişlerine bakarak yeni önerilerde bulunabilir. Ayrıca yapay zeka sahte haber tespiti yapabilir veya otomatik olarak gazetelerde hava durumunu, maç sonucunu yazabilir. Yapay zeka doğru kullanıldığında hem toplum hem de birey için çok büyük imkanlar ve fırsatlar sunar. Evet belki tehlikeli yönleri var ama bunları tehlikeli yapmak veya yapmamak da bizim elimizde. Bu nedenle yapay zekayı tehlikeli yönlerinden dolayı hayatımızdan silip atmak yerine onu etik kurallar çerçevesinde denetleyerek bilinçli kullanmak, hem geleceğimizi korumak hem de teknolojinin sunduğu tüm olanaklardan en verimli şekilde yararlanmak için atılacak en büyük adımdır. Eğer teknolojiyi bilinçli ve dengeli bir biçimde kullanabilirsek hem bugün hem de gelecekte insanlığa büyük fırsatlar sunarız. Tüm bu örnekler de bize şunu gösteriyor, yapay zeka ne tamamen mükemmel ne de berbat bir teknoloji, onu iyi ya da kötü olarak nitelendiren de biziz. Son olarak, yapay zeka ile ilgili önemli bir soru tartışılıyor, acaba gelecekte yapay zeka bizi nasıl bir topluma dönüştürecek?
Eğer yapay zeka düzgün bir şekilde kötü amaçlar olmadan kullanılırsa gelecekte çok büyük değişimler olacak gibi görünüyor, hem tıp alanında, hem eğitimde, hem de günlük yaşamda. Fakat dengesiz bir şekilde kullanılırsa bireylerin özel yaşamlarının ihmal olmasına, bilgi kirliliğinin oluşmasına ve bunun sonucunda da bireyler arasındaki güvensizliğe sebep olur. Bu sebeple hem devlet hem de bireyler, üstlerine düşen sorumluluklarını yerine getirmelidirler. Öncelikle çocukların küçük yaştan itibaren bilinçlendirilmesi ve kullanıcıların küçük yaştan itibaren dijital okuryazarlık eğitimi almaları gerekmektedir. Yapay zekanın kendi başına karar alabilme durumu söz konusu olduğunda, aldığı kararların etik mi yoksa etik dışı mı olduğu insanlar arasında ciddi bir tartışma konusudur. Özellikle yapay zekanın hayati kararlar alma durumu söz konusu olduğunda insanların hayatı riske girebilir. Yapay zekanın tek başına kararlar alacağı durumunda etik kurallar ön planda tutulmalıdır. Ayrıca yapay zekanın aldığı kararlar denetlenmelidir. Bir başka konu ise iş gücünün yapay zekaya uyum sağlaması gerektiği. Çalışanlar yapay zekaya uyum sağlamak için eğitim almalıdırlar. Gizlilik konusuna gelecek olursak yasal düzenlemeler getirilmeli ve şeffaflık ilkesine mutlaka uyulmalıdır. Son olarak yapay zekanın sahte seslerle, fotoğraflarla, videolarla sahte içerikler oluşturduğu ve insanların da bu görüntüler ile sahte haberler hazırladığı bir gerçektir.
Bu çok büyük bir sorundur. Bunun önüne geçmek için önlemler alınmalıdır. Hükümetlerin
bu tarz sahte haber ve içerikleri tespit edebilecek sistemler geliştirmesi gerekmektedir. Bu tarz içeriklerin yayılması
mutlaka engellenmelidir. Buradaki tek sorumluluk yalnızca hükümete ait değil, aynı zamanda toplumlara da aittir.
Bireyler herhangi bir haberi okumadan, yorumlamadan veya paylaşmadan önce kaynağına bakmalı ve güvenli olup
olmadığını kesinlikle kontrol etmelidir. Yapay zeka gereklidir ancak tehlikelerini de göz ardı etmemeliyiz.
