Yazar Rumuzu: mülayim2466
Eser Sıra Numarası: 22022026eser03
KOLAYLIĞIN ZİNCİRİ
İnsanlık geçmişten beri hep adım adım kendini geliştiriyordu, lakin son yıllarda adeta koşuyor. Öyle ki 10-20 yıl önce yaşayan birini günümüze getirsek, dünyanın ne hâle geldiğini akıl erdiremezdi. Pekâlâ, daha birkaç yüzyıl önce mum altında yazılan o emek abideleri mektuplar neden yok oldu? Çıkalı daha iki yüzyıl geçmeyen daktilolar ne yüzünden maziye karıştı? Tabii ki de teknoloji yüzünden. Güçlü bir akıntı misali teknoloji, durgunluğu hiç sevmez. Bundan dolayı onun bünyesinde eskimiş hizmetlere yer yoktur. Üstelik tam bir sürat aşığıdır; ona göre sürat, emek ve sabır kavramlarından üstündür. Tek bir bütün hâlinde değil, parçalardan oluşur. İşte yapay zekâ ise sorumluluklarımızdan kararlarımıza kadar kişisel alanımıza en çetin şekilde ulaşmış olan parçadır. Yapay zekâ, önemli bir kararında, yetiştirmen gereken sorumluluğunda, psikolojik olarak yalnız hissettiğin anda ve daha birçok anda sana koşulsuz yardım sağlar. Sahip olduğu kudret ile basit bir hizmet olmaktan çıkıp günümüzün kilit rollerinden biri hâline geldi. Öyle ki günümüzde yapay zekâya elini sürmemiş kişi sayısı neredeyse kalmadı. Mesela bir öğrenciye sorun, “Daha önce bir ödevi yapmak için yapay zekâyı kullandınız mı?” diye. Çoğu bu soruya evet cevabını verir. Bu denli popüler olması güncelliği ve hâlâ artan ivmeyle gelişen yapısıyla alakalıdır. Üstelik yapay zekânın işlem kapasitesi üst düzeydir. Örneğin, normalde günlerimi alacak bu metni yapay zekâyla bir çırpıda yazdırabilirdim lakin zor da olsa kendim yazmayı tercih ettim . Günümüzde yapay zekâyla zahmetsizce istediğiniz bilgiye ulaşabilir, hatta yapay zekayla samimi bir hasbihal dahi edebilirsiniz. Yapay zekâ, her cümlesini hususi bir şekilde seçer ve size olabilecek en güzel cevabı vermeye çalışır. Amma velakin bu hizmet bize çoğu açıdan problem oluşturuyor. İnsanlık için soru şu: Yıllarca emek vererek alın teriyle oluşturduğu ürünlerin yerini birkaç saniyede sunulan yapay hizmet doldurabilir mi? Gelin sizinle bu konu hakkında tartışalım.
Çoğumuz işimizi yaparken yapay zekâ kullanır. Sonuçta bizim yapamadığımız şeyleri çocuk oyuncağı gibi yapan bir hizmetten neden yararlanmayalım, değil mi? Fakat şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki yapay zekâ kuzu postuna bürünmüş bir kurt gibi tehlikelidir. Çünkü yapay zekâyla ürün hazırlayan kişi hazır ürünlere ulaşır. Bu durumsa insanda sahte bir gurur uyandırır. Bu hislere aldanan kişiler gittikçe daha çok yapay zekâ kullanır ve vaziyeti giderek vahimleşir. Sahte ürünlere alışan ve onlara bağımlı bir yaşam sürmeye başlayan kişi geri dönüşü zor bir yola gider. Bu hazır buluculuk ve sahte övünç karşılıksız kalmaz . Kişi kendi yeteneklerine zincirleme darbe atar. İlk halka olarak düşünme yetisini bozar, daha sonra yaratıcılığın zayıflaması, işlem yeteneğinin çökmesi ve daha birçok halka ile zincir tamamlanır. Yönetici rolünden kendi rızasıyla çıkıp yapay zekâ tarafından yönetilen bir kukla hâlini alan kişi düştüğü vaziyeti kavrayınca bunu gururuna yediremez ve deve kuşu edasıyla gerçeğe gözlerini sımsıkı kapatıp o sahte gururla tatmin olmaya devam eder. Bu yüzden yapay zekânın sütten çıkmış ak kaşık olmadığını iddia ediyorum. Çoğu açıdan kar getirdiğine inandığımız yapay zekânın bize sunacağı metinler, kendi emeğimizle ve zamanımızla oluşturacağımız metinlere benzemez zaten. Çünkü yapay zekâ metninizi ölçütler yardımı ile şekillendirir ve hissettirdikleri duyguları dahi ölçütlere dayandırır. Bu yüzden kendi emeğimizle yazdığımızdaki o uyumunu çelişkilerinden alan duygu yoğunluğunu yakalayamazlar. Yani yapay zekâ radyasyon gibidir; kullanımı yararlıdır lakin maruz kaldığın her vakit kendinden ödün verirsin.
Evet, yapay zekâ yanlış kullanıldığında tehlikelidir; fakat ben yapay zekâ külliyen zararlıdır demiyorum. Sonuçta bir alet olan yapay zekânın bizi nasıl etkilediği, bizim yapay zekâdan ne kadar etkilenecek şekilde kullanacağımıza bağlı. Metnin başında da yer verdiğim gibi yapay zekâ artık günümüzün kilit rollerinden biri oldu. Mantık olarak ondan kaçıp onu reddetmek çoğu açıdan absürt olacak. Fakat o hizmetin ne kadar sinsi ve tehlikeli bir bedeli olduğunu unutmamalıyız. Pekâlâ, insanı sahte ürünlerle bağımlı yapan ve onu kendi iradesiyle zincirlerini dolattıran bu aşırılıktan kaçınmak için ne yapmalı? Öncelikle emeğin ne kadar mühim olduğunu kabul etmelisiniz ve ona saygılı olup sırf hızlı ve basit olsun diye ondan ödün vermemelisiniz. Ayrıca yapay zekânın sürekli kullanıldığında size gizlice zarar verdiği gerçeğini kabullenmelisiniz. Fakat bir tavsiyem var: Yapay zekânın verdiği en basit ürünlere bile kendiniz bir şeyler ekleyin, bu sayede ürün artık size ait olur. Nasıl ki bir pizzanın ustası hamurunu ithal eden çiftçi değilse, size ham maddesini veren yapay zekâ da bu sayede metninizin ustası olmayacaktır. İnsanlık için yapay zekâ, dengeli kullanıldığında nimet, dengesiz kullanıldığında ise afettir; asıl mesele, onu bir alet olarak görüp kendi emeğimizden asla vazgeçmemektir.
önceki eser / sonraki eser
