Yazar Rumuzu: yıldız2601

Eser Sıra Numarası: 20022026eser06




                  HAYAT YAPAYLA DOĞAL ARASINDA BİR DENGEDE DURUR

Günümüz çağında hayatımızın merkezinde bizimle yol alan, neredeyse bir uzvumuz haline gelen yapay zekâ dediğimiz bir yol arkadaşımız var. Yaşamımızın her alanında kullanabileceğimiz; sınır tanımayan bir sistem olarak karşımıza çıkan yapay zekâ, yalın bir şekilde makinelerin öğrenme yeteneği olarak açıklansa da neredeyse bizim yerimize düşünen ve bizim yerimize karar veren görünmez bir kahramana dönüştü.

Uzun yıllar boyunca ulaşılması güç bir olgu iken günümüzün gerçeği haline gelen yapay zekâ, insanların hayatlarına kimilerine göre az önce belirttiğim gibi bir kahraman, kimilerine göre yaşamlarını ellerinden alan bir teknoloji tuzağı olarak dahil olmuştur. Arada keskin bir fark bulunan bu düşüncelerin temelinde yapay zekânın insan yaşamını şekillendirmesindeki payı vardır. Durum bu olunca bazılarının veri esareti olarak yorumladığı bazılarının ise güzellemesini yaptığı bilinçli özgürlük kavramları doğmuştur. Yapay zekânın insan yaşamını kolaylaştırmasındaki işlevi su götürmez bir gerçektir fakat veri esareti dendiği noktada fazla kolaya kaçmak söz konusu olmakta. İnsanlar artık kendi yaşamlarını zihinlerinin taklidi bir olguya bırakmakta, süreci yönetmeyi yapay bir unsura emanet etmekte ve geri çekilip seyretmeyi tercih etmektedirler. Bu durum, sadece insanın gelişimini sınırlamakla kalmaz sessiz bir biçimde insan yaşamının köklerini kurutmaya da neden olur.

Konuyu diğer bir bakış açısıyla ele aldığımızda ise yapay zekâyı gerektiği noktada ve uygun ölçütte kullanan bireyin hayatında gözle görülür bir biçimde zaman ve bilgi birikimi konusunda iyiye evrilme söz konusu olur. Bu birbirinden oldukça farklı durumların oluşmasındaki asıl mesele insanın yapay zekâya karşı koyduğu mesafedir. Günümüz çağında karşımıza çıkan örnekler genellikle bireylerin yapay zekaya karşı koyduğu mesafenin neredeyse hiç olmadığı yönünde. Sebebinde ise terk ettiğimiz yaşama arzusu olduğuna inanıyorum. İnsanlar artık beyinlerinin merkezine kısa bir vakitte doyumsuzca haz veren teknoloji unsurunu koymaya, yapması ve yaşaması gereken hayatı ölümden bihaber ertelemeye başladı. Yani bizler günümüzde karşılaştığımız bütün problemlerin çözümünü yapay zekâdan beklemeye, onun bizim yerimize verdiği kararları sorgulama ihtiyacı bile duymadan kabul etmeye başladık. Çünkü yapay zekâ; canlıların doğuştan gelen rahat, sorunsuz bir habitatta yaşama arzularını büyük ölçekte karşılamaya yönelik bir algoritma olarak karşımıza çıkmakta. Durum bu olunca kaçınılmaz olsa gerekir ki bir grup topluluğun yapay zekâ kullanmadan kendi fikirlerini uygulamaya geçirmesi ve hatta fikir üretmesi mümkün değil.

Şimdi yapay zekâya karşı koyduğumuz mesafeyi biraz açalım. Neler değişti? Baştan söylemem gerekir ki zihinlerimizin duvarları yavaş yavaş yıkılmaya başladı, sınırlar genişledi. Fikir motorlarımız tekrardan bizlerle. Çalışıyorlar. İşte temeldeki bu ayrım daha önce de bahsettiğim mesafeden kaynaklanıyor. Demek istediğim 21. Yüzyıl teknoloji çağında yapay zekâ algoritmalarından tamamıyla uzak durmalıyız, demek değil. Sadece robotlaşmış taklit beyinlere, hayatımızı ellerimizden alabilecekleri kadar alan tanımamalıyız. Onları, bir pusuladan ziyade, bizi pusulaya götüren bir araç olarak görmemiz gerekiyor. Elbette birey onu doğru durumlarda, doğru sınırlarda kullandığı takdirde alan tanımayan yapay zekânın faydasını görebilir. Yani kişi şu ayrımı yapabilmeli: “Yaşamıma bilgi birikimi katarak hayatımı donanımlı mı kılıyor, yoksa hayatımın yönetmen koltuğuna yerleşmek mi istiyor?” Bizlere burada düşen aradaki ince çizgide dengeyi kurabilmek.

Şimdi sıra bizde. Güneşin hala gökyüzünde parladığı, tabiatın her türlü güzelliği bize sunmaya devam ettiği bir dünyamız var. Bu güzel ve renkli dünyamızın renkleri, seçimler bizde oldukça, solmaya niyetli değil. Aracı amaç yapmamak ve belki de fikir duvarlarımız iyice daralmadan o alanda üretime devam etmek günümüzün nihai hedefi olmalı. Koyduğun mesafe, bir özgürlük meselesi. Yapay zeka yapay olmaya devam ettiği müddetçe balyoz senin elinde. Duvarlar üstüne üstüne geliyorsa balyozu kullan. Çünkü yapıcı sonuçlar için yapman gerekenler balyozun yıkıcı etkisinde saklı. Doğal yapayı yönettiği sürece güç hep senin ellerinde olacak.







önceki eser / sonraki eser